โครงการกังหันน้ำชัยพัฒนา

       โครงการกังหันน้ำชัยพัฒนา เริ่มต้นขึ้นเนื่องมาจากอัตราการเกิดมลภาวะทางน้ำที่เพิ่มสูงขึ้นจนยากแก่การแก้ไขทั้งในเขตกรุงเทพมหานครปริมณฑลและจังหวัดรอบนอกพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯทรงตระหนักถึงเรื่องนี้และทรงมีความเป็นห่วงในคุณภาพชีวิตพสกนิกรของท่านจึงได้มีพระราชดำริเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาน้ำเสียขึ้นมาเมื่อวันที่ ๒๔ ธันวาคม ๒๕๓๑ โดยดำริให้สร้างเครื่องกลเพื่อช่วยเติมอากาศโดยใช้รูปแบบที่เรียบง่ายแต่มีประสิทธิภาพในการบำบัดน้ำเสียสูงในนาม“กังหันน้ำชัยพัฒนา”

      กังหันน้ำชัยพัฒนาเริ่มต้นใช้งานครั้งแรกในกิจกรรมบำบัดน้ำเสียที่โรงพยาบาลพระมงกุฎฯและที่วัดบวรนิเวศวิหารเมื่อปีพ.ศ.๒๕๓๒ เพื่อทดสอบศึกษาวิจัยและพัฒนาระบบบำบัดน้ำเสียเป็นระยะเวลา ๔ – ๕ ปี กังหันน้ำชัยพัฒนาเป็นเครื่องกลเติมอากาศที่ผิวน้ำหมุนช้าแบบทุ่นลอย(Chaipattana Lowpeed SurfaceAerator) ซึ่งเป็นModel RX-2 หมายถึง Royal Experimentแบบที่ ๒ มีคุณสมบัติในการถ่ายเทออกซิเจนได้สูงถึง๑.๒กิโลกรัมของออกซิเจน/แรงม้า/ชั่วโมงสามารถนำไปใช้ในกิจกรรมปรับปรุงคุณภาพน้ำได้อย่างอเนกประสงค์ติดตั้งง่ายเหมาะสำหรับใช้ในแหล่งน้ำธรรมชาติ ได้แก่สระน้ำหนองน้ำคลองบึงลำห้วยฯลฯที่มีความลึกมากกว่า ๑.๐๐ เมตร และมีความกว้างมากกว่า ๓.๐๐ เมตร

         หลักการทำงานของกังหันน้ำชัยพัฒนา  โครงกังหันน้ำ ๑๒ เหลี่ยมๆ ละ ๖ ซอง โดยแต่ละซองที่พื้นจะมีรูพรุนเพื่อที่จะได้วิดน้ำขึ้นไปสัมผัสกับอากาศ และตกลงมากระทบกับผิวน้ำก็จะเกิดฟองอากาศขึ้นมาทำให้มีออกซิเจนในน้ำเพิ่มขึ้น ซึ่งแต่ละซองสามารถวิดน้ำได้ลึก ๐.๕๐ เมตร และวิดน้ำขึ้นไปแตกกระจายในอากาศได้ถึง ๑ เมตร และในขณะที่ซองน้ำกำลังเคลื่อนที่ลงสู่ผิวน้ำแล้วกดลงไปใต้ผิวน้ำนั้นจะเกิดการอัดอากาศภายในซองน้ำจนกระทั่งซองน้ำจมน้ำเต็มที่ทำให้เพิ่มประสิทธิภาพในการถ่ายเทออกซิเจนได้สูงขึ้นกังหันน้ำชัยพัฒนาได้นำมาติดตั้งใช้งานกับระบบบำบัดน้ำเสียตามสถานที่ต่างๆ ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมพ.ศ.๒๕๓๒ และได้มีการปรับปรุงและพัฒนาอยู่ตลอดเวลาเพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่จะให้มีการบำบัดน้ำเสียอย่างมีประสิทธิภาพสะดวกในการใช้งานประหยัดค่าใช้จ่ายและบำรุงรักษาได้ง่ายตลอดจนมีอายุการใช้งานที่ยาวนานการบำบัดมลพิษในน้ำด้วยการใช้เครื่องกลเติมอากาศ '' "กังหันน้ำชัยพัฒนา'' "ได้ผลดีเป็นที่น่าพอใจทำให้น้ำใสสะอาดขึ้นลดกลิ่นเหม็นลงได้มากและมีปริมาณออกซิเจนในน้ำเพิ่มขึ้นสัตว์น้ำสามารถอยู่อาศัยได้อย่างปลอดภัยและสามารถบำบัดความสกปรกในรูปของมวลสารต่างๆให้ลดต่ำลงได้ตามเกณฑ์มาตรฐานที่กำหนดเมื่อวันที่ ๒ กรกฎาคม พ.ศ.๒๕๓๖ เครื่องกลเติมอากาศ" ''กังหันน้ำชัยพัฒนา'' "ได้รับการพิจารณาและทูลเกล้าฯถวายสิทธิบัตรในพระปรมาภิไธยนับเป็นสิ่งประดิษฐ์เครื่องกลเติมอากาศเครื่องที่ ๙ ของโลกที่ได้รับสิทธิบัตร และเป็นครั้งแรกที่ได้มีการรับจดทะเบียนและออกสิทธิบัตรให้แก่พระบรมราชวงศ์ด้วยจึงนับได้ว่าเป็น'' "สิทธิบัตรในพระปรมาภิไธยของพระมหากษัตริย์พระองค์แรกในประวัติศาสตร์ชาติไทยและเป็นครั้งแรกของโลก'' " นอกจากนี้สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติได้ประกาศให้กังหันน้ำชัยพัฒนาได้รับรางวัลที่ ๑ ประเภทรางวัลผลงานคิดค้นหรือสิ่งประดิษฐ์ซึ่งเป็นประโยชน์แก่ประเทศชาติประจำปี๒๕๓๖ และทูลเกล้าฯถวายรางวัลนี้แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอีกวาระหนึ่ง

ที่มา  :     http://www.chaipat.or.th

               http://www.raorakprajaoyuhua.com

               http://www.moe.go.th/5DEC/index.php?option=com_content&view=article&id=12&Itemid=2